Fęrsluflokkur: Vķsindi og fręši

Eftirmįli um flug F8 + GM

Heinkel HE111H5, sem bar einkennisstafina F8+GM, var gerš śt frį Gardermoen ķ Noregi af Luftwaffe, flugdeild nasista.  Flugvöllurinn er noršan viš Osló og 1998 var hann geršur aš ašalflugvelli Noregs, eftir gagngerar endurbętur.  Įšur žjónaši Fornebu žvķ hlutverki.

Lķtiš er ennžį vitaš um įstęšu leišangurs F8+GM, žar sem öll gögn Luftwaffe Kampfstaffel 4./II./KG 40, hafa fariš forgöngum.  Trślega hefur žeim veriš eytt er ljóst var hvert stefndi meš lok strķšsins.  Žį tóku menn sig til og eyddu eins og mörgum leynilegum skjölum og kostur var.  Leiddar  hafa veriš lķkur aš žvķ, aš um könnunarflug hafi veriš aš ręša, ekki įrįsarferš į hernašarleg mannvirki į Austurlandi.  

Žennan sama dag sigldi Bismark, flaggskip Hitlers, og Prinz Eguen śr höfn Kors Fjord nęrri Bergen og Bismarck fór ķ sķna einu ferš śt į Atlandshafiš.  Žaš mį žvķ įlykta aš ferš F8+GM hafi fyrst og fremst veriš farin ķ žeim tilgangi aš kanna feršir óvina žrišja rķkisins į hafinu milli Noregs og Ķslands, einkum og sér ķ lagi hvort floti óvinanna hafi legiš leyni į Reyšarfirši, tilbśinn til aš rįšast į Bismark.  Žetta eru hins vegar eingöngu getgįtur, sem ekki styšjast viš skrifleg gögn, en samt hreint ekki ólżkleg skżring.

Haustiš 1957 voru lķk įhafnarinnar grafin upp og flutt sjóleišis til Reykjavķkur.  Ķ Fossvogskirkjugarši var bśiš aš śthluta žżska sendrįšinu staš undir grafreit.  Žar fékk įhöfnin į F8+GM hinstu hvķlu įsamt žeim löndum sķnum er fórust viš skyldustörf fyrir land sitt og žjóš.

Lķtiš er eftir af flaki flugvélarinnar en žaš er ósk okkar aš žeir sem hafa undir höndum muni frį žessu slysi aš žeir afhendi žį Strķšįrasafninu į Reyšarfirši.  Sérstaklega eru skrifleg gögn vel žegin, s.s. leišarbók flugvélarinnar/flugstjórans, handbękur og önnur gögna sem kunna aš hafa varšveist.

Sķšasta ferš F8 + GM frį Gardermoen til Reyšarfjašrar

Sķšla kvölds, sennilega um klukkan 20:30 žann 21.maķ 1941 hóf Heinkel HE111 H5 sig į loft frį herflugvellinum į Gardermoen.  Feršinni var heitiš til Ķslands, en tilgangur feršarinnar er ekki kunnur.  Gögn sem svifta hulunni af žeirri rįšgįtu hafa enn ekki litiš dagsins ljós, hvaš sem sķšar kann aš verša. 

Flugstjóri ķ žessari ferš var Hans Joackim Dürfeld (☆1910).  Hann hafši getiš sér gott orš ķ Spįnarstyrjöldinni og notiš viršinga į ęšstu stöšum Spįnar og Žżskalands og hlotši heišursoršu vegna žeirra verkefna.  Hann var nż kvęntur Leonoru Dürfeld.

Žennan sama dag lagši orustuskipiš Bismark śr höfn frį Bergen įleišis til Ķslands, ķ sķna einu för śt į Atlandshafiš.  Leiddar hafa veriš aš žvķ lķkur aš flug vélarinnar, sem bar einkennin F8+GM, hafi tengst žessari siglingu Bismark.  Tķmi flutaksins var óvenjulegur svona sķšla kvölds og žvķ er tališ hugsanlegt aš įhöfnin hafi įtt aš kanna feršir óvinaskipa žjóšverja į hafinu milli Ķslands og Fęreyja og sér ķ lagi hvort einhver floti óvinanna lęgi fyrir skipinu ķ jómfrśferš žess, reišubśinn aš rįšast til atlögu viš žetta flaggskip Hitlers. 

Eftir flugtakiš į Gardermoen, eru mestar lķkur į aš stefnan hafi verši tekin į Solaflugvöll til aš taka eldsneyti til Ķslandsfararinnar, og hefur flugtak į Sola trślega veriš um klukkan 22:00 žann 21.maķ 1941.

Solaflugvöllur (Stavanger) var öflug bękistöš Luftwaffe fyrir įrįsa- og könnunarflug śt į Atlandshaf og heppilegur brottfarastašur fyrir žunghlašnar flugvélar į leiš ķ langan leišangur.  Flugvöllurinn er skammt frį ströndinni og ekki yfir hįa fjallgarša aš klķfa į drekkhlöšnum loftförum.  Frį Solaflugvelli hefur stefnan veriš tekin į Orkneyjar og žaš svęši kannaš įšur en strikiš var tekiš į Ķsland.

Vešurspįr fyrir svęšiš voru af skornum skammti, en skv. vešurkortum, sem eru til frį žessum tķma, var lķtil lęgš vestur af landinu og langt į milli žrżstilķna svo žaš hefur veriš hęg sušlęg įtt į svęšinu milli Noregs og Ķslands.  Loftrakastig var hįtt og žvķ hętta į žoku.   Samkvęmt vešurgjöf frį Dalatanga žann 22.4 kl 07:00 var logn hiti 6°C, skyggni innan viš 100m žoka og ekki sį til lofts.  Gera mį rįš fyrir aš žoka hafi legiš meš ströndinni og inn um alla firši austanlands.  Hugsanlega hefur efra borš žokuslęšunnar nįš upp ķ mišjar fjallshlķšar, en žar fyrir ofan hefur veriš léttskżjaš.  Skżjabakkar hafa veriš ķ fjöllum og huliš žau.

Frį15. maķ til 25. Jślķ įr hvert, er bjart allan sólahringinn viš Ķsland, žannig aš aušvelt hefur veriš fyrir įhöfnina aš skima eftir óvinaskipum hefšu žoka og skż ekki byrgt mönnum sżn.

Meš Hans Joackim ķ įhöfn voru Franz Breuer yfirlišforingi (☆1914), Josef Lutz undirlišsforingi (☆1917) og Friedrich Harnisch loftskeytamašur (☆1914).

Flugtķminn frį Solaflugvelli hefur verši į fjóša tķma.  Reikna mį meš aš įhöfnin hefši getaš flogiš meš austurströndinni ķ um klukkustund, įšur en hśn hefši oršiš aš hverfa heim aftur, vegna eldsneytisskorts. Žegar vélin nįlgašist ströndina, hefur veriš flogiš ķ sjónflugssklyršum og įhöfnin hefur séš móta fyrir landi, huliš žoku. Flugstjórinn  hefur lękkaš flugiš ķ žeirri von aš sjį nišur til aš athuga hvort óvinurinn leyndist einhvers stašar innanfjarša.  Flogiš hefur veriš fram og til baka mešfram ströndinni og ber vitni aš hafa heyrt ķ flugvél allt aš fjórum sinnum į žessum tķma.

Lķklegast er aš flugstjórinn hafi įkvešiš aš lękka flugiš enn frekar svo hann gęti flogiš rétt yfir žokunni ķ žeirri veiku von aš sjį nišur.  Žokan var hinsvegar žétt og hefur nįš frį sjó meš efra boršiš ķ um fimm- til sexhundruš metra hęš.  Žrįtt fyrir léttskżjaš vešur žar fyrir ofan hefur einstaka tindur verši žakinn skżjum.  Žarna hefur flugstjórinn misreiknaš sig og flogiš inn ķ skżjažykkni sem hefur umvafiš Snęfuglinn og Saušatind.  Of seint hefur hann įttaš sig į mistökum sķnum meš žeim afleišingum aš hann flżgur vélinni beint ķ stįliš og ferst žar  meš įhöfn sinni.

Viš įreksturinn splundrašist vélin og önnur sprengjan af tveimur sprakk.  Aftari huti flaksins meš vęngjum og mótorum hrundi nišur meš klettaveggnum og dreifist ķ uršinni.  Hluti flugstjórnarklefans varš eftir į nibbu ķ klettabeltinu į žeim slóšum er vélin hitti bjargiš.

Um stund bergmįlaši sprengingin milli fjallanna og sķšan varš allt hljótt.


(Grein sem birtist ķ Austurglugganum 18 maķ 2011)
      


Alžżšublašiš Mįnudagur 9. jśnķ 1941.

Žżsk flugvél rekst į klettavegg viš Reyšarfjörš

Allt bendir til aš hśn hafi ętlaš aš naušlenda

Ašfaranótt sl. uppstigningardags heyršist um  kl. 2 frį Krossanesi viš Reyšarfjörš til flugvélar.  Fólk sem var į fótum aš Krossanesi sį um leiš til flugvélar, sem flaug  lįgt yfir tśniš fjórum sinnum, en vegna žess aš žoka var og dimmt yfir uršu merki flugvélarinnar ekki greind.

Allt ķ einu flaug flugvélin frį bęnum ķ vesturįtt, inn til lands. Skömmu sķšar heyršist gķfurleg sprenging śr fjallinu fyrir ofan bęinn og nötrušu bęjarhśsin.  Sprengingin heyršist og aš Vallarnesi, sem stendur hinum megin fjaršarins, svo og aš Karlsstöšum og Vašlavķk og nötrušu bęjarhśsin einnig žar.  Skömtmu įšur en sprengingin varš, sįst frį Krossanesi ķ žį įtt er flugvélin hafši flogiš, hįrautt ljós og rétt eftir sprenginguna sįst gegnum žokuna mikill bjarmi, sem virtist geta stafaš af olķueldi.  Annan hvķtasunnudag var Tryggvi Eirķksson, bóndi aš Krossanesi aš ganga til fjįr į svönefndum Valahjalla milli Karlsstaša og Krossaness.  Sį hann žį allt ķ einu brak śr flugvél, įsamt leifum af mannslķkömum. 

Nęsta dag fóru į slysstašinn hreppstjóri Helgustašahrepps, įsamt nokkrurm brezkum hermönnum frį Reyšarfirši.  Į fimmtudag fóru sżslumašur Sušur-Mślasżslu meš nokkrum hjįlparmönnum, śr setulišinu, įsamt brezkum herlękni į slysstašinn.  Flugvélin viršist hafa flogiš į klettavegg ķ 400-500 metra hęš. Hafši nokkur hluti af
grindinni hrapaš nišur ķ klettaskor og voru žar einnig tvö lķk. Ofar ķ fjallinu sįst aflvélin og vęngirnir, įsamt żmsu braki.  Lķkin tvö, sem fundust ķ klettaskorunni voru sett ķ ullarteppi og saumaš utanum žau og voru žau sķšan lįtin sķga ķ reipum um 15 metra nišur  fyrir standberg. 

Į Valahjalla er margskonar brak śr fluvélinnl į viš og dreif, svo sem afturhluti vélar meš vélbyssu og mörgum vélbyssuskotum ķ afturhlutanum. Žar var og eitt mannslķk. Einnig
var į hjallanum sprengja, sem ekki hafši sprungiš, 80 cm löng og 25 cm. ķ žvermįl. Žar
var og annar hreyfill flugvélarinnar og lendingarhjól. Stóšu į žvķ oršin „Contenintal", og
„Deutches fabrikat" og sömu orš į frönsku og ensku, enn fremur [voru žar] leifar af lķtilli fallbyssu og n okkur skothylki śr hennfi. 

Į stéli flugvélarinnar var svartur hakakross meš hvķtri rönd og į jöšrunum talan 3900.  Lķkin, sem žarna fundust voru mikiš brunnin og sködduš.  Var sżnilegt į legu žeirra, aš mennirnir höfšu dįiš žegar ķ staš. Litlar fataleifar voru į lķkunum, en žó fannst žar veski meš norskum peningum og skjöl, sem af mįtti rįša aš vélin hafši komiš frį Noregi.  Tvö lķkanna bįru žżzkan jįrnkross.  Lķkin voru flutt til Reyšarfjaršar į föstudagsnótt į brezkum varšbįt og jaršsett žegar ķ staš ķ kirkjugarši Bśšareyrar meš hernašarlegri višhöfn.

Frétt śr Alžżšublašinu mįnudaginn 9. jśnķ 1941


Flugvélin F8 + GM / Heinkel HE111 H5

Flugvélin F8 + GM / Heinkel HE111 H5 er vélin sem fórst į Valahjalla viš Reyšarfjörš og meš henni fjórir žżskir hermenn.  Minningaskjöldur er kominn upp og var afhjśpašur 22 maķ sl.

Eftir fyrra strķš var žjóšverjum bannaš aš hanna og framleiša strķšstól eša nokkur žau tęki sem nżttust ķ hernaši.  Heinkel HE 111 var hönnuš sem tķu manna faržegaflugvél fyrir Lufthansa.  Vélin žótti allgóš, hrekklaus og meš góša flugeiginleika.  Hśn hentaši vel ķ Spįnarstrķšinu, en žótti hęgfleyg og žunglamaleg ķ seinni heimstyrjöldinni.

Į upphaflegri śtgįfu flugvélarinnar var trjónan hefšbundin.  Herśtgįfan er žannig, aš gluggar voru auknir verulega og sett į hana svokallaš “gróšurhśs” til žess aš auka śtsżniš og nżta fremsta hlutann fyrir vélbyssu fram śr, en ekki sķst fyrir žann sem stjórnaši losum į sprengjum.  Til žess var notašur sérstęšur kķkir, sambyggšum einskonar reiknistokk, til aš reikna śt hvar sprengjur mundu lenda mišaš viš flughęš vélarinnar og hraša. 

Žessi Heinkel HE 111 var meš einn flugmann.  Sęti ašstošarflugmanns var fjarlęgt til aš bęta ašgengi skyttunnar aš trjónunni.


http://www.richard-seaman.com/Aircraft/AirShows/Frederick2000/He111/index.html#Banking

Almennar upplżsingar:
Tegund: Heinkel HE111 H5
Framleišslunśmer: 3900
Framleišsluįr: 1941
Einkennisstafir: F8 + GM
Mótor: Tveir Bulluhreyflar teg. Jomo-211F V12 mótorar 1350 Hp
Hįmarkshraši: 435 km (235Kt)
Hįmarks flugtaks žyngd (MTOW): 14000kg
Vęnghaf: 22,50 m
Lengd: 16,40 m
Hęš: 3.40 m
Įhöfn: 4 - 5
Fyrstaflug: 17.11.1934
Framleišslutķmabil: 1936-1944
Framleiddar: 6.508 (7536)
Afbrigši: Casa 2.111 framleidd į Spįni


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband